“Barricadas virtuais”, por Besos y Bombas

O seguinte texto foi escrito para a súa publicación no próximo número (que será o sétimo xa) do fanzine Besos y Bombas, o cal se atopa aínda en proceso de elaboración. Non pensaba facelo público ata que saíse á luz a publicación, pero a verdade é que certos acontecementos recentes, así como os debates en petit comité con outres compañeires que devanditos acontecementos xeraron e nos que tiven en parte a ocasión en parte a desgraza de participar, pois me conduciron a darlle saída antes para convidar, se cadra, ao debate, a reflexión e o cuestionamento.

Barricadas virtuais

Antes de nada, quero dicir que son consciente da importancia das redes sociais, da súa influencia, queiramos ou non, sobre a sociedade e as relacións entre as persoas, e do seu potencial como ferramentas para a difusión e a comunicación de novas, materiais e iniciativas de todo tipo, convocatorias, manifestacións, campañas, comunicados, etc. Eu non utilizo redes sociais por unha razón moi sinxela, considero que os pros non compensan nin equivalen en número, nin de lonxe, aos contras, e aínda que haberá quen poida replicarme dicindo que reducilo todo a unha cuestión de pros e contras é simplista, a verdade é que as miñas relacións e lazos con outras persoas notárono, e desde que optei por apartarme das redes sociais, creo que coido moito máis as miñas relacións máis próximas (tanto en distancia como en canto ao seu carácter directo, sen pantallas, sen mediación) e fíxome moito máis na xente da miña contorna. Con todo, insisto, son consciente do seu potencial, e creo que as redes sociais poden e deberían ser un espazo máis de confrontación, porque pola contra, será un espazo máis copado (máis aínda) pola publicidade, as mensaxes discriminatorias (sexistas, racistas, xenófobas, capacitistas, LGTBfóbicas…) e o resto do lixo que enche calquera espazo social. No momento no que como comunidade de loita (non me gusta falar de movemento porque creo que non existe tal cousa na práctica, senón distintas individualidades e colectivos que se coordinan entre si, ou non, para sacar adiante proxectos e iniciativas comúns, de xeito informal e sen un único corpo ou un único ritmo) renunciamos ás redes sociais, estamos a lle deixar o camiño libre á reacción e ás distintas formas que a autoridade adopta, deixámoslle o camiño libre á misoxinia, a transfobia, o fascismo, etc. E isto pode semellar unha contradición, porque se falo de non renunciar ás redes sociais pero ao mesmo tempo confeso que eu decidín deixar de usalas, entón? Como xa dixen, no meu caso foi por unha cuestión de autocoidado, coñecemento persoal, e por unha necesidade de calma e espazo, pero polo expresado anteriormente, tampouco xulgo, condeno nin critico a aqueles compañeires que si as usan, xa sexa para difundir os seus textos, accións ou convocatorias ou simplemente para manterse en contacto con outras persoas con intereses e inquietudes comúns con quen poder compartir todo iso e manterse ao corrente doutras loitas e eventos en realidades xeográficas máis distantes. Enténdoo e, ata certo punto, compártoo. Ademais, tamén hai persoas que por problemas psicolóxicos/mentais, senten auténtico pánico ante o contacto cara a cara con outras persoas ou ante as multitudes, e esas persoas, que sempre permaneceron invisibilizadas, de súpeto teñen un medio que lles permite manterse en contacto, opinar, expoñer os seus puntos de vista e compartir as súas vivencias, dunha forma (relativamente) segura. Neste sentido, tamén me parecen unha boa ferramenta.

Con todo, e aínda que como dixen antes molaría que as redes sociais fosen un espazo máis de confrontación, o certo é que non creo que o sexan, ou mellor dito, si o son, só que a confrontación da que son escenario desde logo non é a axeitada. Xa hai un tempo que teño a impresión de que en redes sociais, especialmente en Twitter, o que se dan sobre todo son pelexas de egos absurdas, onde ao final o que conta é engrosar a lista de seguidores, nunha carreira bastante ridícula tras a popularidade, exactamente igual que ocorre na vida real. A dinámica é a de sempre, unha persoa ten un problema con outra e como a primeira usuaria ten máis ciberamiguiños, utiliza iso para esmagar á outra, e non precisamente mediante a dialéctica, senón a través de auténticas campañas de acoso e derribo onde todo vale, desde roubar e publicar (alteradas ou non) fotografías desa persoa ou das súas palabras, ata o linchamento de toda persoa que sexa a súa amiga ou interceda pola primeira, pasando por terxiversar completamente o que esa persoa dixese ou inventarse e/ou esaxerar meteduras de zoca desa persoa para dese xeito lograr poñer a unha certa cantidade de usuaries na súa contra, que por suposto, rara vez cuestionan as acusacións sobre todo se a persoa da que proceden goza da antes mencionada popularidade dentro da devandita rede. Todo isto unido a dinámicas que na miña opinión empobrecen totalmente o discurso, con reflexións de fanzine (aquí estoume referindo a reflexións breves, rápidas e ás veces, collidas doutras fontes e extrapoladas mil e unha veces ata perder case todo o seu sentido, pero falo sen desmerecer en absoluto moitos bos textos editados en formato fanzine e que achegaron ideas interesantes, non malinterpretedes a expresión) e ideas prestadas ás que se dá peso simplemente porque a persoa que as escribiu é alguén “importante” en determinado gueto (porque ademais, estas redes sociais adoitan moverse por guetos, exactamente igual que no resto de espazos sociais virtuais ou non; por unha banda, as persoas centradas en cuestións de xénero e loitas feministas, por outro, xente centrada en loitas animalistas ou antiespecistas, por outro, persoas que só falan de cuestións relacionadas coa psiquiatría, por outro, persoas que se centran na loita das persoas racializadas…) e por tanto, a súa opinión é CERTA, é VERDADE, e non admite cuestionamiento. E isto por non falar de que, moitas veces, os “debates” que se dan por estes medios semellan librados por persoas que non só coxean á hora de defender as súas posicións con palabras/ideas/reflexións propias, senón que parecen priorizar o gañar a discusión (a calquera prezo) por enriba da posibilidade de obter conclusións positivas que enriquezan os debates posteriores e permitan tal vez dar con lugares comúns para o desenvolvemento das ideas e propostas expresadas.

Non quero con isto xeneralizar, e insisto, creo que cada persoa saberá cales son as súas razóns para usar ou non usar estas ferramentas e tomará a decisión que considere máis axeitada, e eu non xulgo nin a quen usa as redes nin a quen, coma min, decidiu abandonalas, cansades da mimética, a falsidade, a hipocrisía e a covardía de moitas persoas. Pero hai un problema que é cada vez máis evidente, e se eu, que non teño redes sociais, percíboo porque ao final compas que si as teñen e úsanas cóntanme os conflitos, os dimes, os diretes, e as polémicas que nelas ocorren, podedes facervos unha idea das dimensións do devandito problema. Hai quen prefire ignoralo, quitarlle ferro, ou tratalo como algo accidental e inevitable, e poden ter razón, pero creo que se falamos de usar as redes, e de usalas dun xeito responsable, cómpre pararnos un intre e referirnos a toda esta xente, activistas de sillón, cuxa barricada é Twitter e que non achegan nada salvo toxicidade e decepción aos movementos sociais que aseguran abanderar nos seus perfís, posts e biografías. Persoas que utilizan o seu poder dentro de xerarquías informais que virtuais ou non teñen o seu peso (por desgraza) para afundir a outras. Persoas que actúan nestas redes baixo os mesmos parámetros que guían o comportamento dun abusón no patio dun colexio ou nun parque, o abusón que se comporta así porque ten unha chea de lambecús advenedizos que o seguen e apoian. Persoas que sentan cátedra sobre o que é ou non opresión, sobre o que é ou non lexítimo, e que condenan, sentencian e “executan” a calquera que non acepte o seu criterio, mentres os conceptos confunden, perden o seu significado orixinal e dilúense nun océano de abstraccións, estéticas e discursos que fan fraco favor ás loitas, xeran frustración e desencanto e desvían a atención e as enerxías cara a caleixóns sen saída ideolóxicos. Este despotismo ilustrado, este radicalismo da aparencia construído a golpe de click, están a podrecer moitos vínculos e reducindo ao absurdo ideas e loitas que no seu día sacaron adiante, fortaleceron e empoderaron persoas que agora mesmo, en caso de regresar da tumba, creo que volverían morrer con só ver o que fixemos… Podería semellar que estou a esaxerar, pero cantas veces disputas que comezaron por culpa de malentendidos (á mantenta ou non) en redes sociais transcenderon logo fóra de xeito moi amplificado e crearon rupturas que se cargaron proxectos… E ollo, eh, non estou a falar para nada de conflitos derivados de agresións ou de posicionamentos deleznables que alguén poida amosar a través dos seus perfís en Twitter ou en calquera outra rede e que logo, naturalmente, poidan repercutir no afastamento ou a confrontación con persoas que o coñezan na súa, digamos, “vida real” (non me gusta falar “da vida real” como algo oposto ás redes sociais; as redes sociais son parte da vida real, non algo paralelo). Paréceme ben e lóxico que se alguén se cantea en redes sociais con actitudes de merda, iso logo tradúzase en que as persoas da súa contorna se posicionen e ou ben lle dean o toque e ínstenlle a revisalo e a cambialo ou ben directamente tomen contra esa persoa as medidas que consideren oportunas e necesarias, dependendo tamén da gravidade do ocorrido etc. Porque non esquezamos que hoxe en día, moitas agresións contra mulleres, por exemplo, ocorren no ámbito das redes sociais, mediante acoso, vixilancia e seguimento obsesivo das súas mensaxes ou da súa actividade nesas redes, chantaxe emocional, insultos por expoñer os seus corpos etc. Ao que me refiro é a que moitas veces, problemas que ou ben se xeran en redes sociais ou ben comezan na rúa e, obviamente, trasládanse ás redes, poderían resolverse de xeito fácil ou, polo menos, con certa dilixencia (e mesmo con resultados construtivos e positivos) se as persoas implicadas se xuntaran (fronte a fronte, non por Internet) e falasen diso con ganas de solucionalo, pero no canto diso, óptase polos chismorreos, a salsa rosa, o morbo e a rumoroloxía nesas redes, onde a listaxe de seguidores carroñeiros de cada usuarie, respectivamente, acometerá contra a parte contraria, estendendo os devanditos rumores, especulando, e facendo tanto dano ás veces que, a verdade, dubido ata que sexan sequera conscientes del…

Sinto que falta humildade. Dóeme que a linguaxe se transforme e énchase de referencias virtuais que nos afastan da realidade creando tamén relacións de poder elitistas (e non estou a falar de cambios na linguaxe orientados a buscar formas máis inclusivas e non discriminatorias, con isto estou totalmente de acordo e paréceme importante e necesario continuar profundando). Dóeme que os ritmos e as pautas que marcan esas redes impóñanse, e que non saibamos como facer fronte, que perdésemos o control sobre as nosas relacións e sobre os nosos lazos, que nos poida a inmediatez, que nos falte a orixinalidade, e que deixásemos de pensar como querían os mass-media para empezar a pensar como esperan de nós certos requisitos de purismo marcados por pantasmas, por vangardas virtuais con demasiado ego, e que eses egos xeren conflitos que nos distraen mentres a dominación continúa gañando terreo. Dóeme (e isto tamén me parece importante) que haxa persoas que chegasen ao punto de afirmar cousas como que as redes sociais son máis importantes como espazo de difusión de propaganda que as rúas, porque nas rúas ninguén o ve e nas redes sociais si, e que por mor disto, este sistema xa non necesite gentrificar os nosos barrios, enchelos de policías e cámaras de CCTV, ou promover ordenanzas municipais e plans urbanísticos dirixidos a rematar coas prazas, os parques e os caleixóns para substituír os espazos tradicionalmente concibidos para o encontro e a conspiración por dispositivos de disciplinamento soamente pensados para o tránsito e o consumo, porque ao final… nós mesmes estamos a renunciar á rúa. Logo estranámonos de que grupúsculos fascistas que hai apenas uns anos eran totalmente residuais, de súpeto estean okupando edificios públicos e gañándose á xente máis desesperada con esmolas envelenadas e caridade racista, de verdade sorpréndevos? Se lles estamos deixando o camiño libre! As rúas son o espazo onde ocorre a túa vida, onde teñen lugar os eventos e sucesos que che afectan, que nos afectan a todas as persoas que habitamos un barrio, pobo, cidade determinados. Non compras o pan en Twitter ou en Facebook, senón na rúa. Non vas traballar ou a estudar en Twitter ou Facebook, senón na rúa. Non será en Facebook ou en Twitter onde se producirán as folgas, manifestacións e revoltas que, con sorte e se nos movemos, marcarán, como esixen as circunstancias, os tempos vindeiros de escaseza e represión, senón na rúa, e é aí onde creo que precisamos urxentemente recuperar toda a nosa presenza, enchéndoas de pintadas, cartaces, faixas asembleas, okupacións, ateneos e distris, rompendo a monotonía urbana e reatopándonos aí onde nunca debimos deixar de estar. E se esas loitas empezan a ter lugar en redes sociais, entón eu creo que esas loitas deixarían de ter sentido, e que podemos rendernos, porque teríamos perdido fai moito, moito tempo.

Non sei, igual todo isto é froito dun desengano persoal con esas redes, igual é certo que esaxero, igual estou a pasarme e todo ésto parécevos máis unha fervenza de bilis que un razoamento honesto. Tampouco me parei moito a pensar a estrutura nin as pautas que ía seguir para isto, e non creo que se deba interpretar como un texto ao uso, senón máis ben como unha reflexión persoal, un pouco desordenada e se cadra fóra de lugar para algunhas persoas, porque ao final é simple e sinxelamente un reflexo do meu punto de vista, puramente subxectivo. Sei que probablemente me deixo moitas cousas esquecidas no tinteiro e que outras tantas, se cadra, non se explicaron ou trataron como deberían. Pero en fin, isto é todo por agora e aínda que non baste, eu, con todo, fago un chamamento á cordura.

Queredes usar as redes sociais porque pensades que realmente vos enriquecen esas conversas con outres compas ou con outras persoas se cadra opostas a vós no seu pensamento pero que igualmente poden achegarvos puntos de vista positivos, ou porque pensades que son un gran recurso para a difusión rápida e fácil de información que pensades que hai que utilizar? Adiante! Totalmente de acordo. Pero vale xa de apoiarvos no activismo virtual para xustificar a vosa merda de actitude, o voso comportamento autoritario, as vosas cruzadiñas persoais patéticas e infantís (perdón polas posibles connotacións etaristas deste adxectivo) e, sobre todo, a vosa megalomanía e vosa aparentemente insaciable necesidade de destacar e de ser o centro de atención, resarcindo o voso ego e engordando a vosa soberbia á conta de deteriorar ou comprometer vínculos, conviccións e autoestimas alleas, porque entón si que non vos quero ao meu lado, nin na internet, nin na rúa, nin en ningures.

Por uns lazos baseados na honestidade, o respecto e a amizade.
Contra os simulacros. Contra a mediación e as relacións artificiais. Contra a difamación e a infamia.
Pola anarquía e por unhas loitas e uns encontros (e desencontros) que de verdade merezan a pena.

Besos y Bombas

Para críticas, suxerencias, aportes, contestacións, relacionadas ou non co contido deste escrito, podédesme atopar en: besosybombas@riseup.net

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: