[Cataluña] Entrevista á Unión de Grupos Excursionistas Libertarios

Realizado polo xornal anarquista Todo por hacer.

Dende a nosa recentemente estreada sección de deportes, decidimos dar voz a un proxecto que coñecimos alá por maio en Badalona, cando os/as compañeiros/as do Grup Anarquista Sedició convidáronnos ao Maig Llibertari. Algúns deles formaban parte dun grupo de excursionistas adheridos a unha federación e aquilo, para que negalo, gustounos.

Como todo nesta vida, calquera posibilidade de lecer convértese en negocio para algúns/as, e a montaña non é unha excepción, desde a UGEL tentan combater a mercantilización dos espazos naturais coas nosas mellores armas, o apoio mutuo e a solidariedade. Así que sen máis dilación, aquí deixámosvos a entrevista, que agradecemos enormemente que tivesen tempo e ganas de responder.

-O primeiro que nos gustaría é que vos presentásedes brevemente. Que é a UGEL? Como xorde? Con que obxectivos?

A UGEL (Unión de Grupos Excursionistas Libertarios) xurde como moitos outros grupos, cando uns compañeir@s aficionad@s á montaña, de diferentes localidades, atópanse e comezan a comentar as vivencias das súas excursións. Enseguida van saíndo os temas das complicacións que hai hoxe en día, dende o compañeir@ que lle gusta a alta montaña e apenas pode realizar polos custos que lle supoñen as noites de refuxio, ao compañeir@ que lle gustaría facer pero non ten material, etc. Tamén comentamos con quen adoitamos ir á montaña, ese grupo de compañeir@s típico do pobo ou municipio e, chegados a este punto, é cando se nos prende unha lámpada e pensamos, porqué non crear unha rede entre estes grupos para, mediante a solidariedade e a autogestión, axudarnos mutuamente e así gozar tod@s da montaña?

Con eses propósitos son os que fundamos a UGEL, unha rede que conecte os grupos que están adheridos a ela prestando material e axudando economicamente aos compañeir@s, así como potenciando o intercambio de información e experiencia. Diso hai só dous anos e actualmente xa somos 5 grupos nas poboacións de Sant Feliu de Llobregat, Cornellá de Llobregat, Terressa, Sabadell e Badalona e grazas a doazóns e compras de material e á caixa de resistencia, temos un armario con material diverso que puidesen necesitar os grupos; tendas, bastóns, piolets, crampóns, arneses, mochilas, etc.
e tan só financiámonos coas cuotas dos nos@s afiliad@s e os actos ou cafetas que poidamos realizar.

– Por que unha federación? ¿En que aspectos traballades máis aló dos meros grupos independentes?

O tema de ser unha federación ou asociación de grupos é polo mero feito de que os grupos son independentes entre si. Cada grupo pode realizar as excursións que lle plazca, cando e onde queira, do mesmo xeito que poden informar/convidar o resto dos grupos ou non, iso depende das decisións que tome o grupo que realiza a excursión. As funcións da UGEL quedan só a nivel administrativo. Ceder material, se o solicitan os compañeir@s e se algún grupo necesita que se lle financie parte da excursión (a condición de que a caixa permítao), así como as convocatorias das asembleas xerais de toda a organización. É estas asembleas reunímonos membros de todos os grupos locais e marcamos os obxectivos que queremos conseguir a medio e longo prazo de maneira unitaria. Actualmente iniciamos un proxecto histórico sobre as rutas que utilizaron os maquis.

– Que tipo de actividades deportivas practicades? Limitádesvos unicamente ao sendeirismo?

Basicamente, si, dedicámonos ao sendeirismo de todo tipo, aínda que debido á nosa posición apoiamos e apoiaremos sempre todo tipo de deporte amateur ou non-profesional.

– Como se xestionan as saídas? Expoñedes diferentes opcións ou excursións dependendo das características dos participantes (xente maior, nenos, principiantes…)? Xerades materiais da vosa excursións: mapas…?

UGEL1Cada grupo xestiona as súas propias saídas, eu podo explicar como o facemos dentro do grupo local ao que eu pertenzo (Penya Muntanyera Llibertaria Sant Feliu). No noso caso calquera compañeiro pode expor unha excursión da dificultade que el crea conveniente. Neste caso quen propón a saída deberá ser o principal responsable de coñecer a ruta, ou estudala (sempre recomendamos que todo o mundo bote unha ollada previa á ruta) así como de informar aos compañer@s do material necesario e da duración aproximada. Finalmente o único que se tenta buscar en consenso é a data para realizala, así como o convidar o resto da organización ou non. Ás veces as saídas saen case improvisadas ou con moi pouco tempo de anticipación como para avisar ao resto de compañeir@s dos outros grupos, para iso realizamos as crónicas posteriores. Por se alguén que non puido asistir quere consultar toda a información para realizala. No noso caso, que nos gusta a alta montaña e tentamos repartir a dificultade nas rutas, para facilitar que poidan vir tamén principiantes ou xente maior…

– Máis aló da mera práctica deportiva, tamén facedes especial fincapé a todo aquilo que rodea á montaña como espazo de lecer, ao seu consecuente mercantilización como un apartado máis da sociedade capitalista: a xestión dos refuxios e as sendas, a conservación dos espazos naturais… Podedes profundar algo neste tema?

Nós podemos contar a experiencia que vivimos en Cataluña, non sabemos como funcionan as federacións doutras rexións, pero o que é obvio é que nos últimos 20 anos a montaña sufriu unha transformación importantísima. Pasouse de pequenos pobos illados dedicados á gandería e a silvicultura e catro tolos subindo montañas, a poboacións máis grandes, con mellores accesos para acceder ás innumerables pistas de esquí, deportes de aventura ou as propias excursións á montaña. É por iso que todo o mundo quixo sacar tallada, a Federación de Entidades Excursionistas de Cataluña ou FEEC é a federación que se fixo co control dos refuxios de montaña e explótaos como hoteis de luxo e do mesmo xeito, os que non son considerados rendibles, pola pouca presenza de excursionistas, adoitan deixalos pechados ou inhabilitados (quitando as portas e as xanelas xunto con todo o que hai no interior).

Outro exemplo é o parque nacional de Aigüestortes e Sant Maurici, ao ser un parque que abarca tres comarcas (Alta Ribargorza, Vall d´Aran e Pallars Sobirá) ten diferentes puntos de entradas pero casualmente as dúas entradas máis utilizadas polos excursionistas foron cortadas ao tráfico de coches deixando tres opcións: acceder ao parque camiñando a través dunha pista forestal de máis de 8 km, entrar por outro acceso ou alugar un taxi (únicos vehículos que poden circular), no pobo onde o alcalde é o dono da empresa de taxis. Moita coincidencia, non?

-Desde a nosa experiencia propia, o excursionismo repórtanos moito máis que unhas horas de exercicio e aire libre, que creedes (ou pretendedes) que supoñen as vosas saídas en ámbitos como a socialización, a aprendizaxe ou o traballo en grupo?

Tentamos que haxa un pouco de todo nas excursións, desde os compañeir@s máis veteranos que comparten a súa experiencia cos principiantes, xa que hai xente que non sabe nin como colocarse a mochila para logo non padecer das costas. Algúns compañeir@s están moi sensibilizados co tema da natureza, o que dá pé a charlas sobre que se pode e que non se debe facer en montaña e como movernos por elas realizando o máis mínimo dos impactos na natureza. Respecto ao traballo en grupo é este o principio fundamental no que se sustenta tanto o anarquismo como o alpinismo e por tanto é un concepto que o temos tan pola man que é imposible que calquera principiante non se contaxie del.

-Desde un punto de vista histórico, os grupos de excursionistas que se crearon a principios do século XX no Estado foron un dos alicerces sobre os que se apoiou a introdución e desenvolvemento das ideas naturistas na Península. ¿Vedes a vosa actividade reflectida naquelas prácticas?

Por suposto que si, é máis, non hai nada que nós inventásemos. Practicamente todo o que realizamos xa se fixo na súa época polos ateneos libertarios de principio de século. Está o caso do grupo excursionista «Sol e Vida» que estaba no Ateneo Libertario do Clot (barrio barcelonés) que o levou un par de pasos máis aló das excursións e charlas sobre a montaña, tanto no ateneo como ao aire libre. Un dos seus membros Joan Padreny escribiu un libro (Necesidade do excursionismo e as súas influencias libertarias nos individuos e os pobos) e o mesmo grupo formou parte da asemblea fundacional da F.A.I. (25 de xullo de 1927) onde se tratou un punto exposto por eles, o promover a propaganda e a comunicación entre os pobos mediante excursións.

-Por último, parécenos moi interesante outro aspecto que vemos que acompaña a algunhas das vosas saídas, o da recuperación da nosa historia, a dos revolucionarios. Máis se cabe no voso ámbito xeográfico, son moitas as posibilidades de percorrer as antigas frontes da guerra civil ou os pasos do maquis. Expóndesvos este como un obxectivo máis dos grupos? Tedes algún proxecto neste sentido?

Si, agora mesmo estamos a realizar un proxecto con relación aos maquis. Queremos deseñar unha ruta que, contrastada con historiadores, sexa o máis fiel posible á que utilizaban algúns grupos para saír do país ou para entrar. A ruta vai dende a fronteira francesa á poboación de Manresa, próxima a Barcelona, queremos imprimila en mapas e acompañalos cunha guía histórica sobre a ruta, con información sobre os maquis máis relevantes, os grupos que actuaron pola zona, as actividades que realizaron etc. Este proxecto é bastante faraónico polo que estamos a colaborar todos os grupos achegando información. Esperamos telo bastante avanzado ou case terminado para o próximo verán.

A pesar de que os/as compañeiros/as de UGEL xa tocaron o tema, gustaríanos destacar o papel que o excursionismo tivo nos/s revolucionarios/as ao longo da historia.

As saídas ao campo son á vez un exercicio saudable e unha forma de comunión coa natureza, que nos fai (ou polo menos a algúns/as) descansar do ritmo das cidades e desconectar. Atopar paraxes que nos sobrecollen e que nos fan pensar no repugnante do cemento cando mirando cara arriba só podemos ver cumes afastados. A montaña á súa vez é, e foi, un espazo de socialización e onde o apoio convértese en algo imprescindible, un espazo onde retarnos a superar novos obstáculos, xuntos/as.

Pero ao mesmo tempo é unha parte da nosa historia, son camiños por onde transcorreron a loita e a resistencia, son claros onde se conspirou, foron espazos seguros para quen os coñecía, bosques onde caeron ou se salvaron compañeiros perseguidos. Coñecer a montaña é, en ocasións, coñecer a historia. E ao mesmo tempo honrar e lembrar a quen os percorreu.

Dende esta publicación promovemos o deporte e promovemos a montaña, e é unha dos nosos intereses que xurda en Madrid un grupo como a UGEL, que mediante o apoio mutuo contrarreste as limitacións económicas ás que nos enfrontamos cando falamos de material deportivo especializado, á vez que tecemos redes para coñecernos mellor e chegamos a outras persoas coas nosas prácticas desde o saudable e divertido.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: