Guía (actualizada) para loitar polos novos tratamentos contra a Hepatite C dentro dos Cárceres

Colamos (traducida) a información desta guía (acá en pdf, en castelán) do Tokata:

desatençom medica3 Contexto:

A porcentaxe de xente enferma de hepatite C nos cárceres é moi superior ao da rúa. Segundo datos da Sociedade Española de Sanidade Penal, un 22% da poboación recluída (unhas 14.000 persoas) está afectada polo VHC e, desa porcentaxe, un 40,5% –ou sexa, case un 10 % das persoas presas: unhas 6300– ten tamén VIH. A propia Secretaría Xeral de Institucións Penais recoñeceu en 2013 o falecemento de oito persoas presas por mor da hepatite C, dúas máis que o ano anterior, aínda que a poboación recluída había diminuído. A actitude da autoridade carceraria foi en todo momento restrinxir por todos os medios posibles, para aforrarse uns euros, o acceso das persoas presas, xa non aos novos tratamentos, senón aos que saíran anteriormente ao mercado, non tan eficaces como os actuais, pero bastante máis que o interferón que se estaba administrando nos cárceres, de terribles efectos secundarios: prohibindo a súa prescrición aos médicos baixo as súas ordes; excluíndo aos coinfectados; establecendo cotas; poñendo como condición para a súa administración o traslado a un hospital de Madrid; negándose a pagalos, aínda que tivese que entrar en litixios coas comunidades autónomas, e chegando mesmo a desobedecer varias sentenzas xudiciais que lle obrigan a iso. De maneira que o gasto en tratamentos de hepatites C baixou un 26,04% entre 2012 e 2013 e un 48% desde 2006.

Na rúa, en vista de que, tamén por motivos económicos, estaban a negarse os novos tratamentos ás persoas enfermas, foron xurdindo plataformas de afectados en todo o territorio dominado polo Estado español para reivindicar que se poñan ao alcance de todo o mundo, incluída a xente presa. Con iso e que estamos “en ano electoral”, algo variou a situación. En marzo de 2015, o ministerio de sanidade propoñía ás comunidades autónomas un “plan estratéxico contra a hepatite C” que era aceptado por case todas, para atender cos novos fármacos no próximos tres anos a 52.000 enfermos, dos máis de 700.000 que, segundo as organizacións de afectados, hai no territorio do Estado español. Falábase dun sistema de financiamento a crédito aínda “por discutir” e de pactos cos laboratorios farmaceúticos de ir baixando o prezo a medida que a demanda vaia sendo maior. Falouse tamén ultimamente dunha partida orzamentaria para o 2016 de 20 millóns para tratamentos da hepatite C nos cárceres, cantidade que, por outra banda, só alcanzaría para uns 700. Pero, por agora, a autoridade carceraria continúa negándose a poñer un céntimo para coidar á xente encarcerada e afectada polo VHC, Só se están atendendo os casos máis graves nas “autonomías” que se están facendo cargo do financiamento.

Os días 25 e 26 de xullo, reuníronse en Valladolid parte das plataformas de afectados, para constituír unha coordinadora e actuar de común acordo esixindo ao Estado, entre outras cousas, que financie suficientemente o chamado “plan nacional para a abordaxe da hepatite C”; que se realice “unha campaña de información e detección da hepatite C mediante a procura activa da enfermidade, xa que gran parte da poboación afectada descoñece que o é”; que se proporcionen os tratamentos de última xeración, sen discriminación territorial ou do tipo que sexa, a todas as persoas afectadas, incluídos nenos, independentemente da fase da enfermidade en que se atopen; que a poboación recluída afectada reciba, como marca a lei, a asistencia sanitaria e os tratamentos de última xeración nas mesmas condicións que na rúa… E decidiron convocar ás persoas participantes en todas as plataformas de afectados a concentrarse o 26 de setembro nas portas dos cárceres ou fronte ás delegacións do goberno de cada territorio. Tamén se gravou en vídeo unha “performance” reivindicativa para difundila na internet.

A xente da plataforma de afectados pola hepatite C de Valladolid concentrouse ante o cárcere de Villanubla os días 15 e 16 de maio, en horario de comunicacións, informando a quen entraba e saían de que os presos e as presas teñen os mesmos dereitos que o resto da poboación e denunciando a discriminación que se lles aplica. O 14 de xuño, xente da plataforma de afectados de Palencia fixo o mesmo ante o cárcere de Donas. O 10 de xullo, houbo outra concentración ante o xulgado de vixilancia penal de Asturias en Oviedo, con participación de grupos libertarios e anticarcerarios e da plataforma de afectados asturiana, na que se denunciaba, entre outras, a mesma situación. O 28 de xullo, “día mundial da hepatite C”, as persoas da plataforma da Rioxa, concentráronse ante o cárcere de Logroño, reivindicando “tratamento para todos”. A plataforma de Galicia fixo o mesmo día unha ofrenda floral ante o monumento a Concepción Arenal en Vigo expresando a mesma esixencia; un acto similar celebrouse en Ferrol.

O 25 de setembro, as plataformas de afectados da Rioxa, Cuenca, Albacete, Palencia, Segovia, Valladolid, O Bierzo, León, Barcelona, Salamanca, Tenerife, Zaragoza, Ciudad Real, Asturias, Galiza, Valencia… cursaron escritos dirixidos ao Ministerio de Sanidade, ás administracións autonómicas e a Institucións Penais, pedindo datos sobre incidencia e tratamento da hepatite C nas prisións. Algúns grupos dirixíronse tamén ás direccións dos cárceres solicitando a entrada nelas para informar as persoas presas. En Vitoria houbo unha concentración ante a sede do Ararteko.

O 26, unhas cen persoas da plataforma da Rioxa fixeron unha marcha a pé desde o hospital de Logroño ata o cárcere, ante cuxa porta se concentaron. A xente das plataformas de Valladolid, Palencia e Segovia acudiu ante o cárcere de Villanubla o 26 e ante a da Moraleja o 27. Tamén se concentraron o día 26 as plataformas do Bierzo e León, fronte á prision de Mansilla de las Mulas, e a de Asturias ante o cárcere de Villabona, con participación dalgunha ONG e xente libertaria. En Salamanca, Albacete e Valencia, onde participaron as plataformas desa cidade e a de Alacante, algún grupo libertario e unha coordinadora de asociacións relacionadas co VIH e a hepatite C, houbo concentracións ante as delegacións do goberno. En Madrid, persoas dun grupo libertario prol presos concentráronse ante o cárcere de Valdemoro.

O 30 de setembro, a plataforma de afectados de Galicia convocou unha concentración, á que acudiron máis de 50 persoas, ante o Parlamento autónomico en Santiago reivindicando tratamentos para as 850 persoas presas enfermas no territorio galego. Algunhas persoas asistentes increparon desde a tribuna aos parlamentarios que se opoñían a que a administración autonómica fágase cargo dos gastos. En Madrid e Valencia, grupos anarquistas anticarcerarios empezaron a acudir ás portas das prisións en horario de visitas para informar os familiares e propoñerlles que se somen á mobilización. A coordinadora de afectados pola hepatite C convocou para o 20 de novembro a todas as persoas simpatizantes con esta loita para participar nunha acción reivindicativa ante o ministerio de sanidade en Madrid.

Estes testemuños de solidariedade e apoio por parte de xente da rúa rompen claramente as condicións de incomunicación e illamento mutuo impostas aos dominados polos aparellos de poder. Ao expor publicamente esta cuestión da discriminación das persoas presas no tratamento da hepatite C ponse tamén en evidencia o abandono sanitario nos cárceres, un dos principais factores que fan delas máquinas asasinas e debilitadoras de quen cae entre as súas engrenaxes. Resulta positivo que unha parte significativa da poboación (hai un mínimo de 700.000 afectados) déase por fin conta de que os presos non son sinxelamente os malos ou os estúpidos que sofren por selo un merecido castigo, senón xente de abaixo, como eles, a quen a administración nega as prestacións sanitarias e o recoñecemento dos seus “dereitos fundamentais”. Xa que de aí pode xurdir directamente non só o sentimento, a idea e a experiencia da solidariedade, senón a deslexitimación fronte a ela do poder punitivo do Estado. Se as persoas presas afectadas, os seus familiares e amizades animásense a unirse á loita, e a presión desde abaixo chegase a obrigar ao Estado para atender as súas reivindicacións, lograrían unha boa experiencia da súa propia forza, un primeiro paso cara á rebelión fronte a todos os abusos que se cometen a cotío nos cárceres e fronte ao abuso total que supón o seu mesma existencia.

Sexa como sexa, todo fai pensar que tanto na rúa como no cárcere vai ser necesaria a mobilización para lograr que os tratamentos anti VHC de última xeración estean ao alcance de todo o mundo, porque hai claros indicios de que os plans do goberno, de seu insuficientes, poden resultar facilmente papel mollado, por falta de recursos económicos e vontade política de desenvolvelos máis aló da demagoxia. Sabemos por experiencia que non podemos fiarnos das promesas dos políticos e que os gobernos e administracións, especialmente a penal, non recoñecerán na práctica os nosos dereitos a non ser que, dalgún modo, obriguémoslles. Para empezar, lembramos ás persoas presas, aos seus familiares e amizades, e ás asociacións e grupos de apoio, a urxencia de iniciar os trámites legais para esixir os mesmos tratamentos que se están dando ou reivindicando na rúa. Para o que, quizá sexan útiles as seguintes indicacións:

Diagnóstico e prescrición:

Se tes hepatite C, estás no cárcere e queres loitar por que se che trate cos medicamentos de última xeración, o primeiro que tes que conseguir é que o tratamento che sexa prescrito polo médico especialista, sen o cal non hai nada que facer. O que che ten que derivar ao especialista é o médico do cárcere. Nalgúns cárceres, sabemos que se está dispoñendo (prestado polo sistema nacional de saúde) do instrumental necesario para efectuar o “FibroScan” polo que se determina o grao de fibrose hepática.

Segundo a “Estratexia terapeútica” publicada en abril do 2015 polo ministerio de sanidade, teñen prioridade para recibir os novos tratamentos, os pacientes, tanto monoinfectados como coinfectados con VIH, que sufran fibrose hepática en graos de F2 a F4 (segundo biopsia hepática ou FibroScan nos 6-12 meses previos ao comezo do tratamento); os pacientes en lista de espera para transplante hepático; os trasplantados aos que se lles reproduciu (“recidiva”) a infección despois do transplante; os pacientes que non respondesen a tripla terapia con inhibidores da proteasa de primeira xeración; os trasplantados non hepáticos con hepatites C, independentemente do estadio de fibrose hepática; os pacientes con hepatites C e manifestacións extrahepáticas do VHC clinicamente relevantes (crioglobulinemia, alteracións renais, porfiria cutánea e alteracións hematolóxicas), independentemente do grao de fibrose hepática. Tamén está indicado o tratamento, independentemente do grao de fibrose, en persoas con alto risco de transmisión en función da súa situación social-profesional e en mulleres en idade fértil con intención de quedar embarazadas.

Se estás dentro destes criterios médicos, tes dereito a esixir ao teu médico que che solicite o tratamento. Pídelle unha copia da solicitude onde conste a data e o tratamento solicitado. No prazo duns días deberían comunicarche a resolución da solicitude. Se non estás conforme co diagnóstico ou o tratamento prescrito polo teu médico, tes dereito a pedir unha segunda opinión médica no centro hospitalario que che corresponda.

Documentación:

Aínda que é aconsellable dispoñer desa información desde o momento en que che propós tentar conseguir o tratamento, se cho negan e queres seguir reclamándoo, é imprescindible dispoñer da historia clínica, tanto a penal como a que se atope nos hospitais. Para conseguila, a persoa presa haa de solicitar tanto a institucións penais como ao hospital onde fose tratada. A parte da prisión hase de pedir por instancia e recorrer ao xulgado de vixilancia no caso de que non a proporcionen. En canto ao sistema sanitario xeneral, dependendo do funcionamento de cada centro hospitalario, en dous ou tres semanas pódese dispoñer da historia clínica completa. Se non se quere facer desde dentro de prisión, pódese dar unha autorización escrita a algún familiar para que a solicite directamente ao hospital. Nalgúns casos, pode ser necesario un poder notarial.

En relación con iso, a lei recoñece a calquera os seguintes dereitos: 1) dereito a que a historia clínica sexa completa e recolla toda a información sobre o estado de saúde e as actuacións clínicas e sanitarias dos diferentes episodios asistenciais e a acceder a toda a documentación correspondente; 2) dereito a recibir a información sobre o proceso asistencial e estado da saúde e a dispoñer dela por escrito; 3) dereito a escoller entre as diferentes opcións terapéuticas e a renunciar a recibir tratamentos médicos ou ás actuacións sanitarias propostas.

Unha vez na túa poder a historia clínica, hai que solicitar ser visto polo especialista de dixestivo e que se realicen as probas correspondentes. No informe médico resultante, deben constar os datos seguintes: a) carga viral, xenotipo e subtipo do VHC; b) grao de fibrose hepática (segundo biopsia ou FibroScan); c) en caso de cirrose descompensada ou de tratamento errado, historia de tratamento da hepatite C, deixando claro de que tratamento trátase e cal foi a resposta ao mesmo, se non houbo tratamento, basta con facelo constar; d) presenza ou ausencia de carcinoma hepatocelular; e) todos os datos correspondentes, en caso de transplante ou espera do mesmo, “manifestacións extrahepáticas”, coinfección, etc.

Recursos:

No caso de que cumpras os criterios médicos e o teu médico non solicite o teu tratamento ou o centro hospitalario denégueo, podes facer unha reclamación ao servizo de atención ao usuario do teu centro hospitalario e, a continuación, enviar a reclamación á consellería de saúde da comunidade autónoma onde se atopa o centro penal. Con toda a documentación, hai que dirixirse ao xulgado de vixilancia correspondente e reclamar que a administración cumpra a súa obrigación legal de protexer o dereito á saúde, e proporcione o tratamento atendendo ao dereito á igualdade no trato da persoa presa coa que está en liberdade. Se nunha comunidade autónoma o tratamento estáselle dando a unha persoa que está en liberdade, é obrigatorio que se dea tamén a quen se atopa en prisión.

Tanto se os xulgados de vixilancia penal resístense a cumprir as súas funcións de tutela “dos dereitos” das persoas presas, como no caso de que se paralice o proceso terapeútico ao presentar Institucións Penais alegacións varias sobre competencias á hora de pagar o tratamento, sería indispensable o apoio xurídico para levar o asunto ás instancias xudiciais superiores, polo que, dependendo de se a comunidade autónoma ten ou non servizo de orientación xurídico-penal, e de se funciona adecuadamente a quenda de oficio penal, habería que contactar con plataformas de afectados, grupos de apoio ou algunha organización de defensa dos dereitos humanos.

¡Enfermidade e cárcere: dobre condena!
¡Tratamento sen discriminación!

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: