Internándonos no TTIP.- Unha analise das compas do “Todo por Hacer”

Publicamos (traducido) do orixinal do “Todo por Hacer”:

caballo_de_troya_no_al_ttipO Tratado de Libre Comercio e Investimentos que se traen entre mans Estados Unidos e a Unión Europea é coñecido como TTIP polas súas siglas en inglés (Transatlantic Trade and Investment Partnership, é dicir, Asociación Transatlántica de Comercio e Investimento) e aparece con relativa frecuencia nos medios de comunicación, debido principalmente a que fai cousa dun mes debía ter lugar a votación no Parlamento Europeo dende onde se emitise a posición política da Eurocámara respecto ás negociacións que se están a levar a cabo.

Non obstante é difícil xa encontrar artigos máis completos nos diarios. A maioría tende a buscar o titular superficial e obviar o trasfondo da cuestión. No caso do TTIP a prensa fíxose eco do que algún político de moda opinara sobre o aprazamento da votación, sen entrar en moitos detalles sobre aquilo que non se chegou a votar, as posturas enfrontadas, emendas presentadas, etc.

Nun momento onde as noticias voan e as portadas das edicións web dos xornais se actualizan cada minuto, cada vez resulta máis difícil, ironicamente, decatarse ben de que está a pasar. Especialmente cando as cuestións quedan tan lonxe dos/as cidadáns/ás de a pé que se debaten en organismos europeos e non nas rúas, creando a sensación de que o debate e, sobre todo, a súa conclusión, non nos afecta en absoluto.

Remontemos

Un tratado de libre comercio ten por obxectivo eliminar as barreiras que afecten ou mingüen o comercio entre as zonas asinantes, axustándose ambas as dúas zonas ás leis de competencia leal, fomentar a cooperación entre países membros e ofrecer solucións ante as posibles controversias entre ambos os dous.

Ata aquí todo pinta ben, se o miramos dende a óptica capitalista, a priori non parece que teña porque causar ningún mal a ninguén, asumindo que calquera beneficio, como sempre, recaerá sobre a clase dominante. C’est a vie.

Por poñer un exemplo de tratados anteriores para ver como foi a súa implantación e que supuxo, comentaremos o caso de México neste mesmo artigo máis adiante, que se involucrou nunha relación deste tipo con Estados Unidos e Canadá en 1994, mediante o Tratado de Libre Comercio de América do Norte (NAFTA).

Sobre o TTIP en concreto

Para entrar en materia de forma máis concreta, utilizamos un extracto do manifesto da Campaña con ao TTIP (concretamente o apartado Que é o TTIP?) que podedes ler integramente en noalttip.blogspot.com.es/p/manifiesto.html

O TTIP é un acordo de grande alcance que se está a negociar actualmente entre a Comisión Europea (en nome dos Estados membros da Unión Europea -UE) e o goberno dos Estados Unidos de América (EUA). Non se trata das barreiras ao comercio como os aranceis, que xa son en xeral moi baixos entre a UE e EUA. Céntrase sobre todo nos regulamentos, normas, dereitos corporativos e garantías de investimento. O TTIP ten como obxectivo, supostamente, facilitar o investimento directo e a eliminación de obstáculos burocráticos innecesarios para o acceso ao mercado para as empresas de ambos os dous lados do Atlántico.

Os indicios dos que se dispón -provenientes das empresas e a industria que está a participar dalgún xeito nas negociacións- revelan que o enfoque sobre as barreiras non arancelarias e a converxencia da regulamentación entre ambas as dúas partes se está a utilizar para impulsar a desregulación, unha visión dos dereitos de propiedade intelectual que só fomentan monopolios, e unha carreira para igualar dereitos e estándares á baixos. Os supostos beneficios económicos non teñen fundamento e, en calquera caso, son marxinais para a sociedade en xeral, mesmo no caso de que fose certo o que contan os defensores do acordo ao respecto. Máis ben todo indica que os obxectivos do acordo ameazan importantes dereitos adquiridos nas longas loitas democráticas e os intereses sociais da cidadanía da UE, dos EUA e do resto do mundo.

As negociacións estanse a facer a porta pechada, sen unha consulta pública efectiva. Os parlamentos nacionais non son informados sobre os detalles dos textos de negociación da Comisión. Os fragmentos de información que foron publicados -ou filtrados- xeran considerable inquietude.

Pode que esa opacidade sexa a culpable de que a votación na Eurocámara tivese que pospoñerse, ou quizais o fose, como cren algúns/unhas seus/súas detractores/as o feito de que, debido ás campañas de presión e á postura dos grupos parlamentarios de esquerda e verdes e de parte dos socialistas, se vise perigar a aprobación, é dicir, o medo a que dende o devandito organismo se tivese emitido unha opinión desfavorable sobre as negociacións que puidese chegar a facelas perigar.

A priori son varios asuntos os que resultan especialmente espiñentos, pero temos que recoñecer que non son unha preocupación específica de ácratas que miren con lupa calquera asunto para criticalo dende a súa óptica (como intentamos facer dende este medio cada mes) senón que a maioría das emendas e liñas vermellas que marcaron os/as “representantes” dos distintos partidos de cada Estado coinciden con tales preocupacións. Por nomear algúns, referímonos ao consenso entre Os 28 sobre a non-rebaixa da protección de dereitos nos casos nos que as leis da UE son máis restritivas que as de EUA (uso de transxénicos, utilización de hormonas do crecemento en gando, a privacidade dos datos ou cuestións de dereitos laborais). Preocupa igualmente o tema da arbitraxe para a resolución de conflitos entre investidor e Estado (ISDS en inglés) que sería seguramente reformado para deixar a toma das decisións en mans de xuíces imparciais. O ISDS mosquea especialmente porque noutros tratados deu a razón investidores sobre cuestións como as escritas anteriormente, obrigando o Estado a indemnizalos, como xa contamos no artigo de xullo do ano pasado “TTIP: O sono húmido do neoliberalismo”:

A pesar da opacidade do proceso, sempre existen leves filtracións. Unha das que máis chaman a atención e que mostra á perfección o interese real destes acordos é o que se chamou Mecanismo ISDS (Mecanismo de Solución de Diferenzas entre Investidor e Estado), que permitirá aos/as investidores/as (eufemismo de mercados, empresarios/as, xuntas de accionistas) levar as autoridades dun Estado ante un “tribunal internacional de arbitraxe” se considera que unha nova lei prexudica os seus intereses económicos. Ademais, estes tribunais adoitan estar conformados casualmente por avogados/as e persoas próximas aos intereses do investidor/a. Exemplos destes “tribunais” relativos a outros tratados de libre comercio arredor do mundo, serían o da aseguradora sanitaria holandesa Achmea, que gañou 22 millóns de euros contra Eslovaquia por suposto “lucro cesante” cando este país paralizou o proceso de privatización da sanidade. Australia e Uruguai tiveron que indemnizar a Philip Morris cando estes países aprobaron lexislacións antitabaco máis restritivas. A petroleira estadounidense Occidental recibiu 1.770 millóns de dólares cando Ecuador puxo fin a un contrato por incumprimento e Canadá tivo que pagar por unha moratoria o fracking

Campañas en contra e accións

Dende Amigos da Terra e a web ttipsecret.wordpress.com lanzouse a campaña “Non ao Tratado de Troia” que é quizais a máis rechamante pola súa orixinalidade, xa que as mobilizacións que se estiveron a levar a cabo en varias cidades ían acompañadas dun cabalo enorme que simboliza a caída de Troia, o inimigo entrando nas nosas murallas disfrazado de regalo.

Como é habitual no noso tempo, a maior parte da difusión escrita é xa virtual e nesa liña destacamos a web antes mencionada, noalttip.blogspot.com.es, que contén gran cantidade de información e unha campaña de firmas contra o tratado. Dende un sector máis libertario, a información sobre o TTIP veu da man de CGT, que participa na campaña e difundiu especialmente o Día de Acción Global, xornada internacional contra o tratado, que tivo lugar o 18 de abril, mediante textos e material gráfico, aínda dispoñible en www.cgt.org.es/stop-ttip-ceta-tisa.

A gota que enche o vaso 125

Se falamos de resistencias hai unha que cabe destacar especialmente: a resistencia ao tratado de libre comercio anteriormente mencionado entre Estados Unidos, Canadá e México, o NAFTA, que provocou, o día da súa entrada en vigor, 1 de xaneiro de 1994, o levantamento do Exercito Zapatista de Liberación Nacional no Estado de Chiapas.

O EZLN ocupou militarmente 8 cabeceiras de municipios, co obxectivo final de chegar á capital do Estado e derrocar o presidente da República Mexicana, Carlos Salinas de Gortari. Unha vez producidas as ocupacións, emitiron a Declaración da Selva Lacandona pola que declaran a guerra ao Goberno mexicano e esixen “traballo, terra, teito, alimentación, saúde, educación, independencia, liberdade, democracia, xustiza e paz”.

Se ben perderon a guerra e o tratado se instaurou, o conflito mantense aberto e o EZLN mantén en Chiapas algo inaudito no panorama mundial: manter uns núcleos autónomos á marxe do Estado, os Municipios Autónomos Rebeldes Zapatistas (declarados en decembro de 1994). ***

Tirando do fío de México e o NAFTA, aproveitamos para contextualizar un pouco a situación, as expectativas que había e as consecuencias que tivo e ten. Asinado hai 20 anos, xerou as bases sobre as que se construíron os demais tratados deste tipo.

Lonxe do campesiñado mexicano, as expectativas en Estados Unidos eran máis positivas, se ben sinalaban bastante claramente a quen afectaría negativamente o tratado: “Ao día seguinte de que o Congreso votase a aprobación do TLC, o New York Times publicaba a súa primeira análise dos efectos que cabía esperar do tratado na rexión de New York. A análise era optimista, […] Se centraba nos sectores que se esperaba que saísen gañando: os “baseados nas finanzas ou das súas inmediacións, a banca, as telecomunicacións e as empresas de servizos da zona”, as compañías de seguros, as axencias de investimento, os bufetes especializados en dereito mercantil, a industria das relacións públicas, as asesorías de empresas e similares. Predicía que algúns fabricantes poderían saír gañando, fundamentalmente os empregados nas industrias de tecnoloxía punta, nas editoriais e nas dos produtos farmacéuticos, que se beneficiarían das medidas proteccionistas deseñadas para asegurar que as grandes corporacións controlen a tecnoloxía do futuro. De pasada, a análise mencionaba que tamén habería perdedores, “predominantemente mulleres, negros e hispanos”, e os “obreiros pouco especializados” en xeral; é dicir, a maior parte da poboación dunha cidade onde o 40 por 100 dos nenos vive xa por debaixo da fronteira da pobreza, vítimas de insuficiencias sanitarias e educativas que os “selan nun triste destino”.

A outra cara da moeda, podería ser quizais, o maior paquete de medidas e leis contra a delincuencia que foi aprobado polo Senado poucos días despois da entrada en vigor do TLC que incluía presupostos para aumentar os corpos de policía, endurecemento das penas, construción de cárceres e centros de menores, etc. Quizais prevendo que algo terían que facer con aqueles/as cos/coas que se cebaría a desigualdade, a clase traballadora que perdería o seu traballo pouco especializado grazas ás mudanzas a países onde producir fose máis barato… Casualidade?

A situación en México, arrastrada dende os 80, seríanos hoxe do máis familiar, débeda, paquetes de medidas extraordinarias, depreciación das condicións e dereitos laborais, paro… E o TLC supoñía selar esas condicións de tempos de crise e facelas permanentes, perspectiva agradable para chamar a atención ao investimento estranxeiro e pouco máis. E o certo é que, en realidade, se xerou riqueza no medio da crise, se ben non foi a “prometida”, a riqueza recaeu sobre os/as que eran xa ricos/as, aumentando consigo a industria asociada ás elites e ao luxo. Non obstante o nivel de pobreza extrema creceu chegando a afectar ao 28% da poboación, un aumento do 12% nos primeiros 5 anos e deixando no nivel de “pobres” o 52% da poboación na actualidade.

A desregularización do mercado de traballo e o debilitamento da protección social beneficiaron ás clases dominantes dos tres países, desencadeando certo enriquecemento a custa do benestar do pobo, que obtén as súas rendas dun traballo mal pagado.

En conclusión

Xa pasamos por parte as problemáticas que nos formula o TTIP, pero vemos como, en moitos casos, as emendas e liñas vermellas as marcaron os partidos de esquerda, ou mesmo os socialdemócratas dentro da Eurocámara e cremos que esta circunstancia fala por se soa, xa que, cos seus máis e os seus menos, son a clase dominante e as súas preocupacións son distintas que as nosas.

Cando falamos do TTIP non queremos reescribir as súas normas, reformulalo ou poñer liñas vermellas, queremos eliminalo, borralo do mapa. Algúns dos motivos son tan básicos como que se sustenta sobre unha estrutura, que é o Estado, coa que non comungamos: nin coa súa democracia delegacionista, nin coas súas fronteiras, etc. E baséase nas leis do capitalismo, que nos esmagan cada día, obrigándonos a vivir para traballar.

O que ansiamos dista tanto do que buscan este tipo de tratados que se fai difícil poñer en orde as ideas que se nos veñen á cabeza. Criticalo punto por punto, ou en conxunto, é un labor enorme, tanto, que parece máis sinxelo, e nunca o é, falar do que si queremos. Porque non temos claro como será, e non acertamos en indicar como conseguilo, pero sabemos que non ten nada que ver con hormonar ou non a animais, que non queremos organismos xeneticamente modificados a noso arredor, nin que o noso historial de navegación sexa espiado para satisfacer os intereses do mercado.

O que queremos dítao o sentido común: queremos un mundo onde todos/as sexamos iguais e non uns/unhas escravos/as doutros/as, onde a palabra beneficio faga referencia á nosa saúde e non ao diñeiro. Onde o sádico que enche os seus petos coa xestión da sanidade ou da educación, que pretende enriquecerse co mal alleo, non exista. Queremos deixar de comportarnos como unha praga e establecer unha relación sostible no tempo coa Terra, deixar de vela como mercadoría, de vendela, de comprala e de explotala. Queremos un mundo onde ninguén sexa comprado/a, nin estea en venda, nin sexa explotado/a.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: